kaldıraç peşinde koşanlara küçük stopun önemi anlatılıyor!Margin call matematiği: neden küçük stop “havalı kaldıraçtan” daha önemlidir
Ben eskiden şöyleydim: kaldıraç görünce gözlerim parlar, “100x mi… oo, bundan zengin olunur” diye düşünürdüm. Sonra piyasa geldi, tokadı koydu, ben de hesap makinesiyle barışıp işin matematiğini öğrendim.
Şimdi sohbete net bir yerden girelim:
Küçük stop, cool olmayan ama hesabı hayatta tutan sıkıcı kahraman.
Büyük kaldıraç ise havalı ama çoğu zaman hesabı patlatan bir sahte süper kahraman.
Hadi bunu rakamlarla gömelim.
---
### 1. Önce temel: risk yüzdesi nedir?
Gerçek oyun “kaç kaldıraç aldın”da değil, “bir işlemde hesabının yüzde kaçını riske attın”da.
Diyelim hesabın 1000 dolar.
- Sağlıklı risk: işlem başı 1-2 dolar (1-2)
- Kumar modu: işlem başı 50-100 dolar (5-10)
Şimdi iki senaryoyu kıyaslayalım.
---
### 2. Senaryo A: Küçük stop, makul kaldıraç
- Hesap: 1000
- Risk: 1 (10 dolar)
- İşleme giriş: 100
- Stop: 99
- Stop mesafesi: 1 dolar
Toplam riskin 10 dolarsa ve stop mesafen 1 dolarsa, alabileceğin pozisyon büyüklüğü:
- Pozisyon: 10 dolar / 1 dolar = 10 adet
- Nominal büyüklük: 10 x 100 = 1000
- Yani 1x kaldıraçla bile bu işi yaparsın.
Stop küçük olduğu için kaldıraç kullansan da kullanmasan da risk kontrol altında.
---
### 3. Senaryo B: Havalı kaldıraç, geniş stop
Aynı hesap:
- Hesap: 1000
- Kaldıraç: 50x (kulağa “profesyonel” geliyor, değil mi?)
- İşleme giriş: 100
- Stop: 90
- Stop mesafesi: 10 dolar
50x ile 1000 dolarlık hesapta 50.000 dolarlık pozisyon açarsın.
Fiyat 100’den 90’a düşerse:
- Kayıp: 10 dolar x 500 adet = 5000 dolar
Yani hesabın 5 katı. Broker ne yapıyor? Sana bakıp “abicim sen gidiyorsun” deyip margin call ile pozisyonu patlatıyor. Sen de ekrana bakıp “ama ben 5 dolar kaybetmeyi planlamıştım” diyorsun. Piyasanın cevabı net: “Plan yapmayı ben de seviyorum, en son likidite ettim.”
---
### 4. Gerçek soru: stopu nereye koyduğun
Kaldıraç, sadece pozisyon büyüklüğünü büyüten bir çarpan.
Seni öldüren kaldıraç değil, mantıksız stop + aşırı risk.
Bir işlemde **önce** şu üç soruyu sormalısın:
1. Hesabımın maksimum kaçını riske atacağım? (mesela 1-2)
2. Fiyatın “fikirlerim resmen çöktü” dediğim seviye neresi?
3. Giriş - stop mesafesi kaç? Buna göre kaç adet alabilirim ki sadece 1-2 kaybedeyim?
Kaldıraç en son gelen oyuncu aslında. Sadece şu işe yarıyor:
Aynı mantıklı stopla, daha küçük sermayeyle aynı pozisyonu açmanı sağlıyor.
---
### 5. Margin call matematiği kısaca
Basit formül:
- Kayıp = Pozisyon büyüklüğü x fiyat hareketi
- Margin call = Kayıp, yatırdığın teminatı sıfırladığı an
- Yani büyük kaldıraç + büyük stop mesafesi = teminata roket
İşin komik tarafı şu:
Küçük stopla iş yapan biri, yüksek kaldıraç kullanırken bile daha uzun yaşar;
Geniş stopla kafasına göre lot giren biri, 3x kaldıraçla bile hesabı gömer.
Belki yanılıyorum ama… piyasanın çoğu “kaldıraç kaç” diye soracağına “stop kaç, risk kaç” sorsa margin call sayısı yarıya iner.
---
### 6. Kısa özet: hesabı hayatta tutan kombin
- Kaldıraç: gösteriş için değil, esneklik için
- Stop: grafikte mantıklı bir yere, cebe değil
- Risk: tek işlemde 1-2’yi geçme
- Stop mesafesi büyüdükçe, pozisyonu küçült
Unutma:
Piyasada kalmak = fırsat görmeye devam etmek demek.
Margin call yersen oyun dışısın.
O yüzden ben artık şöyle bakıyorum:
“Havalı kaldıraç mı, sıkıcı küçük stop mu?”
Her zaman küçük stop. Çünkü hesabı o kurtarıyor, ego değil.
Eğitim
