Rivian Ciddi Zorlukları Aşabilir mi?Finansal Performans ve Üretim Sorunları
Rivian Automotive, 2025 ikinci çeyrek sonuçlarıyla elektrikli araç girişiminin belirsiz konumunu vurguladı. Konsolide gelir 1,3 milyar dolarla beklentileri karşıladı. Ancak hisse başına 0,97 dolar zarar, 0,66 dolarlık tahmini %47 aştı. Daha endişe verici olarak, iki çeyreklik pozitif dönem sonrası brüt kar -206 milyon dolara geriledi. Bu, üretim verimsizlikleri ve maliyet yönetimi sorunlarının devam ettiğini gösteriyor.
Jeopolitik ve Ekonomik Baskılar
Çin’in nadir toprak elementlerinde %60 üretim ve %90 işleme kapasitesiyle hakimiyeti, tedarik zincirinde kırılganlık yaratıyor. Yeni Çin ihracat lisans kuralları, EV bileşenlerine erişimi zorlaştırıyor. ABD’de, 30 Eylül 2025’te sona erecek federal EV vergi kredileri ve CAFE standartlarının kaldırılması, talebi ve üretimi destekleyen teşvikleri yok ediyor.
Stratejik Hamleler
Rivian, üç temel girişime odaklanıyor: R2 modeli, Volkswagen ortaklığı ve üretim ölçeklendirmesi. R2, yüksek maliyetli niş araçlardan uygun fiyatlı, hacimli modellere geçişi temsil ediyor. Volkswagen ile 5,8 milyar dolarlık ortaklık, sermaye ve üretim uzmanlığı sağlıyor. Illinois fabrikasının 2026’ya kadar 215.000 adet kapasiteye ulaşması, ölçek ekonomileri hedefliyor.
Gelecek ve Riskler
Rivian’ın 7,5 milyar dolar nakit rezervi ve Volkswagen yatırımı güçlü bir temel sunuyor. Ancak 2025 için 2,0–2,25 milyar dolar EBITDA zarar tahmini ve 2027 EBITDA başa baş hedefi, sermaye tüketimiyle yarışa işaret ediyor. Başarı, R2 lansmanının kusursuz yürütülmesine, üretim ölçeğine ve V2X/V2L teknolojilerindeki patent portföyünden gelir çeşitlendirmesine bağlı.
EV
Nissan’ın Geleceği Sönüyor mu, Yoksa İleriye mi Gidiyor?Bir zamanlar küresel otomotiv sektörünün devlerinden biri olan Nissan Motor Company, karmaşık bir süreçten geçiyor. 30 Temmuz 2025’te Rusya’nın Kamçatka Yarımadası açıklarında meydana gelen 8.8 büyüklüğündeki güçlü deprem, Pasifik genelinde tsunami uyarılarını tetikledi. Bu sismik olay, Nissan’ın Japonya’daki bazı fabrikalarında operasyonlarını askıya almasına yol açtı ve çalışanların güvenliği öncelik haline getirildi. Gerekli bir önlem olsa da, bu tür aksaklıklar küresel tedarik zincirlerinin ve üretimin kırılganlığını gözler önüne seriyor; üretim hedeflerini ve teslimat takvimlerini etkileyebilir. Bu anlık tepki, Nissan’ın ekonomik, jeopolitik ve teknolojik zorluklarla mücadele ettiği bir dönemde gerçekleşti.
Doğal afetlerin ötesinde, Nissan ciddi finansal ve pazar payı sorunlarıyla karşı karşıya. 2023 mali yılında faaliyet kârı ve net geliri artmış olsa da, küresel satış hacmi 3.44 milyon araçta sabit kalarak pazar rekabetinin yoğunlaştığını gösteriyor. 2024 mali yılı için gelirlerde düşüş öngörülüyor ve ABD’de 2025’in ilk çeyreğinde satışlar yıllık bazda %8 geriledi. Enflasyon, dalgalı döviz kurları ve kullanılmış araç değerlerindeki düşüşten kaynaklanan milyarlarca dolarlık kiralama zararı, kârlılığı olumsuz etkiledi. Özellikle ABD’nin Japon otomobil ihracatına uygulamayı planladığı %24’lük gümrük vergisi, Nissan’ın kritik Kuzey Amerika pazarını tehdit ediyor.
Nissan’ın mücadeleleri teknoloji ve inovasyon stratejisine de yansıyor. 10.000’den fazla aktif patentten oluşan etkileyici bir portföye sahip olmasına rağmen, şirket elektrikli araç (EV) adaptasyonunda geri kalmakla ve teknolojik durgunlukla eleştiriliyor. Yeni EV modellerinin yavaş piyasaya sürülmesi ve hibrit araç pazarında belirgin bir varlık gösterememesi, rakiplerin önemli bir avantaj elde etmesine olanak tanıdı. Ayrıca, çoklu siber güvenlik ihlalleri nedeniyle müşteri ve çalışan verilerinin güvenliği zedelendi; bu da hem itibar kaybına hem de düzeltme maliyetlerine yol açtı. Carlos Ghosn skandalının devam eden etkileri, yönetim istikrarsızlığı ve Temmuz 2025’te motor arızaları nedeniyle 480.000’den fazla aracın geri çağrılması gibi içsel sorunlar, yatırımcı güvenini ve marka itibarını daha da aşındırdı. Nissan, bu çok yönlü baskılar arasında rekabet gücünü yeniden kazanmak için zorlu bir yolculukla karşı karşıya.
inşaat maliyetleri güncel maliyetin 5x katına cıkabilir inşaat maliyetleri güncel maliyetin 5x katına cıkabilir küresel para bolluğu dönemi dönüldüğünde inşaat maliyetleri güncel maliyetin 5x katına çıkma ihtimali vardır şuanki maliyet yaklaşık m2 ücreti 5000-10000 tl civarı dönüyor toprak pay hakkı dahil dolar cinsinden 5x i görecekse tl değer kaybetmese bile en kötü ev maliyeti yine 25000-50000 tl civarını görebilir böylelikle 100m2 lik ev daha anahtar teslim hale geldiğinde 2.5 milyon tl sadece maliyeti ve mütahit %30 kar payı koyduğunda 3.3 milyondan aşağı ev kalması zor ihtimal şuanki ev alınmazcılara bakmayın bugün 0 ev alacaksanız m2 ücreti 10.000 tl altı evleri rahatlıkla alın bulabilirseniz tabi ev yaşına görede hesaplamak kolay
ömür =x
güncel yaş=y
maximum ev maliyeti= t
m2=m
((x-y)/x)*t*m
0-25 yıl ömür bitcek eve ev 5 yaşındaysa ((x-y)/x)*t= ((25-5)/25)*10.000*100 =750.000 tl güncel fiyatlarda eğer 100 m2 ev 750 bin tlye bulabiliyorsanız kelepirdir alınır ama bu devirde bu fiyatlara ev bulmak zor
Konut fiyatları ile ilgili bir incelemeİncelediğimiz grafik aylık konut fiyat endeksinin dolara göre değişimi grafiği. Grafiğimiz logaritmik.
Bunun da grafiği olur mu demeyin, oluyor :)
Kısaca özetlersek 2019 dan beri ev fiyatlarının önce usd ile paralel bir salınımda pozitif ayrışmasını görürken Ocak 2022 ile emlak balonunun harekete geçtiğini gözlemliyoruz. Dolar yatay seyrini korurken emlak fiyatları %165 oranında pozitif ayrışmış görünüyor.
Burada dolar üzerindeki baskıdan ötürü fark oluştuğunu söyleyenler olabilir ancak doların da %165 oranında baskılandığını söylemek mantıksız olur.
Bu tabloya göre emlak balonunun düzeltme vakti gelmiş duruyor. İndikatörler aşırı fiyatlama bölgesindeler. Beyaz ile çizdiğim şekilde bir geri çekilme olabilir bu da emlak fiyatlarında %25 cıvarında bir geri çekilme olabileceği anlamına geliyor.
Emlak stoğunun azlığı konusunu fiyatların yüksekliği için bir argüman olarak sunmak pek tutarlı bir argüman değil, konut stoğumuz aniden 2019 itibariyle azalmadı, özellikle büyük şehirlerde konut stoğu hep az ancak böyle fiyatlamalar yaşanmadı, bu kronikleşmiş sorun yeni oluşmadı.
Şahsi görüşüm hem kiralarda, hem konut fiyatlarında ciddi bir şişiklik var. Umarım maaşlarıyla kiralarını ödemekte zorluk çeken çekirdek aileler bir nebze nefes alabilirler, zira şartlar herkesin nefesini kesiyor.
Paylaşımlarım yatırım tavsiyesi değildir, lütfen kendi incelemelerinize göre kararlar veriniz.